گواهی بازرسی SGS و BV عراق چیست؟

 فرض کنید محموله‌ای از کالاهای باکیفیت را از مبدأ به سمت عراق بارگیری کرده‌اید، اما هنگام ورود به مرز، مأموران گمرک از ترخیص آن خودداری می‌کنند. علت چه می‌تواند باشد؟ پاسخ ساده است: نبود «گواهی بازرسی» معتبر. اینجاست که نام دو نهاد بین‌المللی یعنی SGS و BV به میان می‌آید؛ نهادهایی که نقش پلی میان تولیدکننده و گمرک عراق را ایفا می‌کنند.

---

گواهی بازرسی SGS و BV عراق چیست؟

از سال ۲۰۱۱، عراق برای کنترل کیفیت کالاهای وارداتی بدون اتکا به سیستم‌های مرزی خود، برنامه «بازرسی، آزمایش و صدور گواهی پیش از واردات» (ICIGI) را اجرایی کرده است . طبق این برنامه، بسیاری از کالاها باید پیش از بارگیری، توسط نهادهای بازرسی معتبر بررسی شوند.

SGS (سوسایت Générale دو سورویانس) مستقر در سوئیس و BV (Bureau Veritas) مستقر در فرانسه، دو نهاد اصلی هستند که دولت عراق برای صدور گواهی انطباق (Certificate of Conformity - COC) یا گواهی بازرسی (Certificate of Inspection - COI) منصوب کرده است . این گواهی‌ها ثابت می‌کنند که کالای صادراتی با استانداردهای ملی عراق (IQS) یا استانداردهای بین‌المللی تأییدشده مطابقت دارد .

---

تفاوت SGS و BV در فرآیند صدور گواهی

اگرچه هدف هر دو نهاد یکسان است، اما تفاوت‌های کلیدی در فرآیند و هزینه‌ها وجود دارد:

۱. تفاوت در هزینه‌ها (کجا و چه زمانی پرداخت می‌شود):

• SGS: هزینه خدمات بازرسی توسط صادرکننده در مبدأ (قبل از حمل) پرداخت می‌شود، اما «مالیات یا تعرفه کشور مقصد» معمولاً توسط واردکننده در گمرک عراق هنگام ترخیص پرداخت می‌شود .
• BV: علاوه بر هزینه بازرسی، «مالیات کشور مقصد» نیز معمولاً توسط صادرکننده همراه با هزینه بازرسی پرداخت می‌شود .

۲. تفاوت در مدارک نهایی:

• SGS: برای صدور گواهی نهایی، ارائه فاکتور نهایی، برگه بسته‌بندی و بارنامه (Bill of Lading) کافی است .
• BV: علاوه بر مدارک فوق، نیاز به ارائه «بیانیه بارگیری» (Loading Declaration) امضا شده نیز وجود دارد .

۳. یک تفاوت تخصصی مهم (مثال در صنعت تایر):

در گذشته هر دو نهاد مجاز به صدور گواهی برای تایر بودند، اما طبق آخرین مقررات، BV به عنوان تنها مرجع رسمی صدور گواهی انطباق برای تایرهای وارداتی به عراق تعیین شده است .

همچنین بخوانید: آموزش برنامه نویسی با کاتلین

---

مراحل دریافت گواهی SGS یا BV

فرآیند دریافت این گواهی‌ها، چه از طریق SGS و چه BV، شامل چهار مرحله اصلی است :

۱. ثبت درخواست و ارائه مدارک اولیه

صادرکننده فرم درخواست (RFC) را تکمیل کرده و مدارک زیر را ارائه می‌دهد:

• فاکتور تجاری یا فاکتور موقت (Proforma Invoice)
• برگه بسته‌بندی (Packing List)
• گزارش‌های آزمایش محصول. نکته قابل توجه: اگر کارخانه دارای گواهی ISO 9001 باشد، «گزارش تست داخلی کارخانه» قابل قبول است. در غیر این صورت، باید گزارش آزمایش از آزمایشگاه‌های معتبر دارای ایزو ۱۷۰۲۵ ارائه شود .

۲. بررسی مدارک (Documentary Review)

کارشناسان SGS یا BV مدارک را تطبیق می‌دهند و بررسی می‌کنند که آیا استانداردهای ذکر شده با استانداردهای اجباری عراق مطابقت دارد یا خیر .

۳. بازرسی فیزیکی کالا (Physical Inspection)

پس از تأیید مدارک، بازرس به انبار یا کارخانه مراجعه کرده و موارد زیر را بررسی می‌کند:

• تطابق ظاهری: آیا کالا با مشخصات اعلام شده در فاکتور هماهنگ است؟
• بسته‌بندی و مارکینگ: آیا برچسب‌ها شامل «ساخت فلان کشور»، ولتاژ (در لوازم برقی ۲۳۰ ولت)، فرکانس (۵۰ هرتز) و هشدارهای عربی است؟ 
• تعداد: آیا تعداد اقلام با برگه بسته‌بندی مطابقت دارد؟
• نمونه‌برداری: در صورت نیاز، نمونه‌ای برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال می‌شود .

۴. صدور گواهی نهایی

پس از تأیید بازرسی فیزیکی و انجام آزمایشات (در صورت نیاز)، گواهی COC یا COI صادر می‌شود. این گواهی باید همراه با بارنامه و فاکتور نهایی به دست واردکننده در عراق برسد .

---

مدارک مورد نیاز (خلاصه جامع)

ردیفنوع مدرکSGSBVتوضیحات۱فاکتور موقت/تجارینیاز استنیاز استبرای برآورد اولیه۲برگه بسته‌بندینیاز استنیاز استلیست دقیق کالاها۳گزارش تست محصولبله (با ISO 9001 گزارش داخلی یا خارجی)بلهالزام به استانداردهای عراق ۴گواهی ایزو ۹۰۰۱ کارخانهتأییدکننده گزارش داخلیتأییدکنندهبسیار مهم برای صرفه‌جویی در هزینه آزمایش۵فاکتور نهایی + بارنامهبرای صدور گواهی نهاییبه همراه بیانیه بارگیریمدارک نهایی برای درج اطلاعات روی گواهی 

---

نکات طلایی برای صادرکنندگان

۱. حتماً «پیش از بارگیری» اقدام کنید:

گواهی COC یا COI باید پیش از بسته شدن بارنامه و خروج کالا از مبدأ صادر شود. در غیر این صورت، در گمرک عراق با مشکل ترخیص و جریمه مواجه خواهید شد. امکان «پس از حمل» وجود ندارد .

۲. استانداردها را جدی بگیرید:

کشور عراق استانداردهای خاص خود را دارد (IQS). حتی اگر محصول شما استاندارد CE یا IEC اروپا را دارد، باز هم باید تطابق آن با شرایط آب و هوایی عراق (دمای ۴۵ درجه سانتی‌گراد) و برچسب‌ها (وجود عبارت عربی) تأیید شود .

۳. دقت در واردکننده:

اگر کالا به «وزارتخانه‌ها یا نهادهای دولتی عراق» ارسال می‌شود، شرایط آن با بخش خصوصی متفاوت است و گاهی نیازی به استانداردهای VOC معمولی نیست، اما همچنان نیاز به گواهی بازرسی دارد .

---

جمع‌بندی

تفاوت اصلی SGS و BV در جزئیات مالی (زمان پرداخت عوارض مقصد) و مدارک نهایی (نیاز به بیانیه بارگیری برای BV) خلاصه می‌شود. انتخاب هر کدام بستگی به توافق تجاری بین صادرکننده و واردکننده دارد. اما نکته ثابت این است: بدون داشتن گواهی بازرسی معتبر از یکی از این دو نهاد، عملاً ورود به بازار عراق غیرممکن است . برنامه‌ریزی برای اخذ گواهی را حداقل دو تا سه هفته قبل از بارگذاری کالا آغاز کنید تا فرصت کافی برای رفع نواقص احتمالی وجود داشته باشد .